O kampanii

Reaguj, gdy niepełnoletni kupuje alkohol!

Ruszyła kolejna edycja ogólnopolskiej kampanii “Pozory mylą, dowód nie”, której organizatorami są Związek Browary Polskie i  Komenda Główna Policji. W tym roku jej działania będzie wspierała sztuka ulicy.

Mimo że zdecydowana większość (95 proc.) badanych potępia sprzedaż alkoholu niepełnoletnim, to jedynie co trzecia osoba (34 proc.), która spotkała się z tym zjawiskiem, podjęła jakąkolwiek interwencję bądź wyraziła swój sprzeciw podczas próby zakupy alkoholu przez młodo wyglądającą osobę. Celem kampanii jest zwiększanie społecznej dezaprobaty wobec sprzedaży alkoholu niepełnoletnim oraz zmiana zachowań sprzedawców co do respektowania prawa w zakresie zakazu sprzedaży alkoholu osobom poniżej 18. roku życia.

Tegoroczna odsłona kampanii będzie prowadzona przy wsparciu Europejskiej Fundacji Kultury Miejskiej. Efekty pracy Fundacji będzie można zobaczyć na terenie całej Polski w postaci scenek utrzymanych w stylistyce street artu. Powstanie ponad 600 obrazków pokazujących, jakie zagrożenia może nieść ze sobą spożywania alkoholu przez niepełnoletnich. Każda z namalowanych scen opatrzona jest znakiem kampanii „Alkohol. Tylko dla pełnoletnich”.

O kampanii

„Pozory mylą, dowód nie” to ogólnopolska kampania edukacyjna, której celem jest zwrócenie uwagi sprzedawców i świadków sprzedaży w sklepach na terenie całej Polski, że dorosły wygląd nie oznacza dojrzałości. Jej organizatorzy, Związek Pracodawców Przemysłu Piwowarskiego Browary Polskie oraz Komenda Główna Policji, poprzez swoje działania chcą nagłośnić problem sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim.

W ramach kampanii, przy współpracy Europejską Fundacją Kultury Miejskiej są realizowane scenki utrzymanych w stylistyce street art’u. Powstanie ponad 600 obrazków pokazujących, jakie zagrożenia może nieść ze sobą spożywanie alkoholu przez niepełnoletnich. Każda z namalowanych scen opatrzona jest znakiem kampanii „Alkohol. Tylko dla pełnoletnich”.

Na potrzeby kampanii powstały również dwa 15. sekundowe spoty zwracające uwagę na to, że dorosły wygląd nie musi oznaczać dojrzałości. Kampania „Pozory mylą, dowód nie” wykorzystuje również materiały BTL. Pakiety edukacyjno - informacyjnych będą dystrybuowane przez policję do sklepów w całej Polsce. Kampania realizowana w punktach sprzedaży w oparciu o materiały edukacyjne skierowane zarówno do sprzedawców, jaki i klientów sklepów:

Kampania obejmie swym zasięgiem wszystkie województwa i będzie prowadzona w okresie wakacyjnym.

Czy to nadal problem?

W okresie od 2 do 12 lipca br. sopocki instytut badawczy PBS DGA przeprowadził badania na temat sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim. Badania prowadzone były metodą obserwacji uczestniczącej (Tajny Klient) w trzech różnych sytuacjach: próba zakupu alkoholu przez młodzież niepełnoletnią w sytuacji kiedy nikogo nie ma w sklepie, kiedy w sklepie (kolejce) są inne osoby dorosłe, i kiedy te osoby dorosłe reagują zwracając uwagę sprzedawcy. 53 proc. sprzedawców w 400 przebadanych punktach sprzedało alkohol osobie wyglądającej na niepełnoletnią. Jednocześnie co drugi sprzedawca poprosił o okazanie dowodu tożsamości. Sprzedawcy częściej odmawiali sprzedaży alkoholu niepełnoletniemu w obecności drugiej osoby w sklepie. Natomiast zaledwie 4 na 28 przypadkowych świadków sprzedaży zareagowało na sprzedaż alkoholu osobie wyglądającej na niepełnoletnią. W wyniku interwencji świadka-audytora 38 proc. sprzedawców kontynuowało sprzedaż, natomiast 62 proc. odmówiło sprzedaży alkoholu. Te dane wskazują jak dużo jest jeszcze do zrobienia w kwestii edukowania zarówno sprzedawców, jak i świadków sprzedaży.

Jak łatwo wywnioskować z przeprowadzonych badań, sprzedaż alkoholu niepełnoletnim to wciąż powszechne zjawisko. Niestety małoletni najczęściej sięgają po alkohol dzięki przyzwoleniu dorosłych, którzy zdają się nie widzieć problemu. Osoby poniżej 18. roku życia w wielu sklepach mogą bez przeszkód kupić alkohol. Nie wszyscy sprzedawcy pytają ich o dowody. Dlatego tak ważne są działania mające na celu uświadomienie sprzedawcom oraz świadkom sprzedaży, że sprzedaż alkoholu niepełnoletnim może prowadzić do poważnych konsekwencji – mówi Danuta Gut, Dyrektor Biura Zarządu ZPPP Browary Polskie.

Dlaczego to takie ważne?

Istotą tego problemu jest jego złożoność. Według badań zrealizowanych w lipcu br. przez PBS DGA, ponad 67% Polaków uważa, że problem sprzedaży alkoholu niepełnoletnim jest bardzo ważny. Sprzedaż alkoholu niepełnoletnim jest uznawana za przestępstwo przez 78% Polaków. A postępowanie osoby sprzedającej sprzedaż osobom niepełnoletnim potępia 79% Polaków. 57% Polaków popiera również kampanie informacyjne dotyczące problemu sprzedaży alkoholu niepełnoletnim.

Mimo tego duża liczba sprzedawców sprzedaje alkohol niepełnoletnim. Sytuacja taka może wynikać z nieświadomości, jakie konsekwencje niesie za sobą spożywanie alkoholu przez niepełnoletnich. Według statystyk Komendy Głównej Policji w 2009 roku w ramach działań profilaktycznych policjanci w całej Polsce ujawnili 19 252 małoletnich pod wpływem alkoholu. Policja doprowadziła do izb wytrzeźwień 1 734 osób, które nie ukończyły 18 roku życia. Wśród nich było 207 dziewcząt.

Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami istnieje zakaz sprzedaży napojów alkoholowych osobom, które nie ukończyły 18 roku życia. Łamanie tego zakazu jest przestępstwem. Chcemy przypominać sprzedawcom, że prawo daje im możliwość sprawdzenia wieku kupującego. W przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy, sprzedający lub podający napoje alkoholowe ma prawo żądać okazania dokumentu tożsamości. Niestety, jak pokazuje praktyka, często zakaz ten nie jest przestrzegany. Z jednej strony wynika to z niedostatecznej świadomości prawnej sprzedawców, chęci finansowego zysku, braku wyobraźni, co do potencjalnych skutków nawet jednorazowego spożycia alkoholu przez młodego człowieka. Brakuje także w Polsce wyraźnej i stanowczej dezaprobaty ze strony dorosłychoraz środowisk opiniotwórczych dla takich praktyk. Stąd z punktu widzenia Policji istotnym celem kampanii „Pozory mylą, dowód nie” będzie zwrócenie społecznej uwagi na problem spożywania alkoholu przez dzieci i młodzież oraz wzmocnienie dezaprobaty dla tego procederu – mówi nadinsp. Waldemar Jarczewski, Zastępca Komendanta Głównego Policji.

Statystyki Komendy Głównej Policji z 2009 roku pokazują również, że ponad 2 763 niepełnoletnich sprawców popełniło czyny karalne pod wpływem alkoholu. W tym między innymi zabójstwa, rozboje, bójki, pobicia, kradzieże. Stanowi to ponad 16,3 proc. przebadanych na obecność alkoholu w organizmie sprawców. W 2009 r. wśród sprawców zabójstw znalazło się 23 niepełnoletnich. Stan trzeźwości ustalono u 11 z nich – 3 okazało się nietrzeźwych. Wśród sprawców bójek i pobić znalazło się 6 324 niepełnoletnich. Stan trzeźwości ustalono u 2 224 z nich – 267 okazało się nietrzeźwych. Wśród sprawców uszkodzeń ciała znalazło się 2 966 niepełnoletnich. Stan trzeźwości ustalono u 1 282 z nich – 96 okazało się nietrzeźwych. Wśród sprawców rozbojów, kradzieży rozbójniczych i wymuszeń rozbójniczych znalazło się 4 286 niepełnoletnich. Stan trzeźwości ustalono u 1 569 z nich – 259 okazało się nietrzeźwych.



Źródo: PBS DGA, Tajemniczy Klient, N=800, lipiec; PBS DGA, Omnibus, N=1000, 18+, lipiec

Wsparcie

Europejska Fundacja Kultury Miejskiej Europejska Fundacja Kultury Miejskiej Organizatorzy Policja Browary Polskie